Saan tɛmɛninw na, jii mugu bɔra joona ka kɛ sɛnɛfɛn ye min ka di mɔgɔw ye ani min b’a ɲini-. O koo nin be bɔ a ka balocogo ɲuman n’a ka dumunifɛnw na, ani dumunikɛlaw ka koow yɛlɛmani ani izinibaara ka yɛlɛmani n’a ka yɛlɛmani.
Ka bɔ fɛnw jatebɔ la, jii mugu be dumuni nafa ni seko ni lɔnko nafa fila bɛɛ fara ɲɔgɔn kan. Komi jii kɔnɔ yiriden min be se ka dumu, amidon, poroteyini ani fɛɛn suguya caaman be sɔrɔ a la. A ka diya, a ka mugumugunin be bɛn kɛrɛnkɛrɛnnin na ni bi dumunikɛlaw ka dumunifɛn kɛnɛmanw ɲinini ye. Sinuwaw ka laada furakɛcogo b’a miiri ko jii mugu be se ka funteni bɔ ani ka sɔgɔsɔgɔninjɛ barika bonya. O fura ni dumunifɛnw y’a to mɔgɔw sɔnna a ma tugun sugu la. Tobili baara la, jii mugu be se ka kɛ dumunifɛn jɔnjɔn ye, k’a dilan ka kɛ desɛri ye, walima k’a labɛn ka kɛ dumunifɛnw ye. A ka dumunikɛcogo sifa caaman be dumunikɛlaw ka sababuw bonya.
Yɛlɛmani minw kɛra dumunikɛlaw ka sugu la, o ye sababu ɲuman di jii mugu gwansan feereli ma. Komi dumuni lafiyamanw hakilinaw be cayara ka taga, dumunikɛlaw be to ka dumunifɛnw dumu u ɲɛnako fɔlɔ ye, k’a yira ko jii mugu nafa ka bon i n’a fɔ jii sɛnɛfɛn min tɛ -GMO ye. E-jagokɛyɔrɔw yiriwali ye dugukolo dancɛw tiɲɛ, min y’a to saan-ka se ka sɔrɔ ani ka jii nɛgɛw feere jamana bɛɛ kɔnɔ, minw tun be lɔn fɔlɔ la ni wagatiw ni maraw cogoyaw ye. Dumuniko baara la, baara kura minw kɛra, i n’a fɔ dumuni sifa kuraw labɛnni i n’a fɔ jii nɛrɛmugu nɔnɔ te ani buru, o ye kanbelew ni sunguruw sama ka na.
Lizini-baara bɛɛ la, yɛlɛmaniw ani yɛlɛmaniw fana ye dɛmɛba don. Sɛnɛ fɛɛrɛw yɛlɛmani y’a to jii ka sɛnɛfɛnw sɔrɔli cayara ani u ka ɲumanya basiginin lo, k’a sɔrɔ yɛlɛmani minw kɛra nɛnɛfɛnw ladoncogo la, o y’a to fɛnw be to kɛnɛya la. O yɛlɛmani min kɛra, o ma dan ka jii muguw mara wagati janya, nka a ye fɛɛn suguya dɔw fana dilan i n’a fɔ fɛnw labɛnnin -ka-dumuni kɛ minw be bɛn ni bi tile dumunikɛlaw ka delinankow ye. O koo nunu farala ɲɔgɔn kan ka jii mugu yɛlɛma ka bɔ sigida ka dumuni kɛrɛnkɛrɛnnin dɔ la ka kɛ jagofɛn ye min jɛnsɛnna yɔrɔ bɛɛ ani a be feere yɔrɔ caaman na.
Jii sɛnɛfɛnw sɔngɔ yɛlɛmani min be kɛra sisan, o sababu ye sɛnɛfɛnw nafa labɛnni ɲɔgɔndɛmɛ ye ani dumunikɛlaw ka ɲininiw yiriwali ye. A ka yiriwali sira be sɛnɛfɛn kɛrɛnkɛrɛnnin wɛrɛw feereli sira nafaman di.
